odpowiedzialność podatkowa i obowiązek podatkowy

Jest on dłużnikiem zobowiązaniowego stosunku prawnego. Nie zależnie czy ciąży na nim obowiązek podatkowy, czy przerzuca podatek na inny podmiot. Istotne jest, że występują u niego sytuacje realne lub prawne skupiające znamiona ustawowe podatkowo prawnego stanu faktycznego.Zaistnienie takich sytuacji powoduje konsekwentnie tworzenia roszczenia o zapłatę podatku, wytworzonego niezależne od woli dłużnika oraz wierzyciela roszczenia. A umorzenie zobowiązania podatkowego może zaistnieć tylko w sytuacjach założonych przez prawo, natomiast stosowanie przez prawodawcę zwrotów niedookreślonych nie jest wolnością wierzyciela w dysponowaniu roszczeniem w porównaniu do wierzyciela w stosunku cywilnoprawnym.
Stanowisko dłużnika podatkowego nie jest tak duże jak jego odpowiednika w stosunku cywilnoprawnym. Natomiast nie mówi to jednak o mocniejszej pozycji wierzyciela, a tylko wierzytelności publicznoprawnej.
Okoliczności prawne dłużnika podatkowego wyrównywane są dwoma rodzajami aktów, które należą do generalnego i szczególnego prawa podatkowego.