odpowiedzialność podatkowa i obowiązek podatkowy

Opinia prawna zobowiązania podatkowego nazywana jest stosunkiem uregulowanym przez ustawę, natomiast zasada niezależności woli stron relacji cywilnoprawnych pozostaje tu zamieniona dzięki podatkowo prawny stanu faktycznemu ustawy podatkowej.
Odpowiedzialność podatkowa posiada za swój przedmiot świadczenie, które jest przynależne wierzycielowi od dłużnika, co tym samym upodabnia je ze strony zewnętrznej do odpowiedzialności cywilnoprawnej. Tymczasem umowa zawarta pomiędzy stronami nie odgrywa w tym przypadku żadnej, istotnej roli, gdyż zależność zobowiązaniowa rodzii się w tym momencie z ustawy, z prawa publicznego. Podatkowoprawny poziom realny nazywany ogólnie oraz abstrakcyjnie w ustawach normujących niektóre podatki stanowi powód sprawczy tworzenia zobowiązaniowego związku prawnego, który w konkretnej sytuacji występuje nie pomiędzy, tak jakby się wydawało, wskazanym podmiotem a państwem, a pomiędzy podmiotem i organem podatkowym, który reprezentuje państwo.